Замежныя фільмы па-беларуску? Магчыма!

Навіны |

Так склалася, што ў беларускіх кінатэатрах паказваюць фільмы з рускім дубляжом. І таму, беларускамоўнаму чалавеку, заўжды няўтульна пачуваецца пры праглядзе фільма. Вядома, калі ты валодаеш замежнай мовай то прагляд фільма будзе прыносіць задавальненне, але часам так хочацца паглядзець яго на роднай мове. На шчасце, ёсць яшчэ людзі, якія займаюцца перакладам фільмаў на беларускую мову. Дык хто ж яны такія?

Першапачаткоўцам лічыцца творчая ініцыятыва “Беларускі гольфстрым”. Праект распачаўся ў снежні 2005 году і першым фільмам стала брытанска-амерыканская калядная камедыя “Любоў насамрэч” (Love actually). У агучванні ўзялі ўдзел як прафэсійныя акторы: Анатоль Шурпін, Юры Баранаў, Вераніка Пашкевіч, гэтак і палітык Аляксей Янукевіч. Адзін з заснавальнікаў ініцыятвы, Франак Вячорка, зазначыў, што “Беларускі гольфстрым” паўстаў ва ўмовах, калі дзяржаўны кінапракат фінансуе пераклады замежных фільмаў толькі на рускую мову, і таму новы праект цалкам грамадзкі.

Спробы перакладаў фільмаў на беларускую мову былі і раней. Так, у 2002-2003 гадах прыватная фірма “Сотвар” выпусціла шэраг мастацкіх і мультыплікацыйных фільмаў. Паводле Сяргея Патаранскага, новая творчая ініцыятыва “Беларускі Гальфстрым” паспрабуе выйсці на якасна новы ўзровень: “Заахвочвацца да гэтага праекту будуць рэжысэры, акторы, я спадзяюся, у будучым і музыкі. Бо шырокі кантэкст мастацкага поля маладзёвай культуры цяпер неабходны, як паветра нашаму грамадзтву”. Сяргей Патаранскі падкрэсьліў, што да ініцыятывы будзе запрашацца найперш маладое пакаленьне творцаў, якім у сучасных беларускіх рэаліях складана рэалізоўваць свае задумы.

Творчая ініцыятыва “Беларускі гольсфтрым” працягнула сваю дзейнасць і выпусціла другі фільм па-беларуску “Нож у сэрца”, пераклад якога быў прафінансаваны шведскім пасольствам. Гэта фільм шведскага рэжысёра: сэрыял у чатырох эпізодах аб эмігрантах з розных краін, якія жывуць у Швецыі. На гэтым пераклады не скончыліся.

Летам 2006 года з’яўляецца фільм “Шрэк 2” які быў перакладзены Вольгай Калацкай і Зміцерам Саўкам. У агучыцы прымалі ўдзел: Аляксандр Памідораў, Руся (гурт Індыга), Юрый Жыгамонт. Гэта быў не проста пераклад, бо стваральнікі ўняслі ў яго свае так званыя “фішкі”. Напрыклад, калі Шрэк прачынаецца ў доме бацькоў Фіоны пасля папойкі, на пытанне: “Я вас не патурбаваў?” ён спужана адказвае: “Не-не, я проста чытаў гісторыю Беларусі!”. Працаўнікі фабрыкі скардзіліся Шрэку не на прафсаюзы, а на кантрактную сістэму. Такіх жартаў было шмат і яны арганічна ўпісваліся ў мульцік.

Праз год выходзіць дубляваны фільм “Крымінальнае чытво”. У агучцы прымалі ўдзел: Аляксандр Памідораў, Лявон і Ганна Вольскія, Піт Паўлаў, Аляксей Янукевіч. Пераклад зрабіў Макс Шчур, а рэдактарамі выступілі Юрась Бушлякоў, Вінцук Вячорка і Пятро Садоўскі. Многім было цікава, як перакладуць лаянкі (у карціне рэкордную колькасць разоў – 271, ужываецца слова “fuck”). Франак Вячорка адразу сказаў, што беларуская мова – ня ёсць толькі вясковая ці толькі інтэлектуальная. Яна – моладзевая і “мы хацелі даць беларускія словы і бамжу, і гопніку”. Аляксандар Памідораў паскардзіўся, што лаянкі – маркетынгавы ход, а беларускія прыказкі й прымаўкі амэрыканскаму фільму болей пасуюць.

Пасля нядоўгага перапынку “Беларускі гольфстрым” вырашыў узяцца за сур’ёзны фільм. Ім стаў “V значыць Вэндэта” — экранізацыя знакамітай антыўтопіі, графічнага рамана Алана Мура. Дзеянне фільма адбываецца прыблізна ў 2038 годзе, калі Брытаніяй, паводле сцэнару, кіруе таталітарны рэжым. Сюжэт фільма пабудаваны на гісторыі аднаго тэрарыста, які вярнуў людзям свабоду. Але ідэя больш шырокая. Яна выяўляецца ў гісторыі дзяўчыны, што пазбаўляецца страху, у якім яна жыла. Адзін са слоганаў карціны гучыць вечна актуальна: “Людзі не павінны баяцца сваіх урадаў, урады павінны баяцца сваіх людзей”. Менавіта такі адкрыты палітычны змест карціны і стаў падставай, — падкрэсьлівае каардынатар творчага аб’яднання “Беларускі Гальфстрым” Франак Вячорка, — для дублявання яе на беларускую мову:“Раней мы дублявалі фільмы дзеля забавы. Гэтым разам мы выбралі для дубляжу фільм „V значыць Вэндэта“ для таго, каб прачысьціць мазгі беларусам таго і абудзіць у іх сумленне”.

Гэта быў апошні фільм, які быў перакладзены творчай ініцыятвай “Беларускі гольфстрым”. З-за таго што іх дзейнасць не была ліцэнзаваная, арганізатары вымушаны былі спыніцца. Фільм распаўсюджваліся праз сродкі інтэрнет і сяброў.

Але, негледзячы на знікненне “Беларускага гольсфтрыма” пачынаюць з’яўляцца новыя ініцыятывы, якія спрабуюць займацца перакладамі. Група энтузіястаў з лінгвістычнага ўніверсітэта і сёння спрабуе перакладаць замежныя фільмы на беларускую мову. Зразумела што студэнты МДЛУ ведаюць замежныя мовы, і таму могуць глядзець фільмы ў арыгінале, але ім захацелася сваёй, роднай мовы.

Усё пачалося напачатку 2010 года, з ініцыятывы студэнта гістфака Віталя Быля перакласці фільм Форэст Гамп на беларускую мову. Пытанні з тэхнічым бокам дапамагаў вырашаць Андрэй Кім. Фільмы перакладаліся не адным чалавекам, а камандай: “Мы хацелі зрабіць канкрэтны прадукт і даволі хутка, у нас працавалі каманды, мы дзялілі фільм на тытры і старонкі і даручалі кожнаму перакладаць сваю частку, быў вызначаны тэрмін. Прыезд вандроўніцы Джасцін з Амерыкі, дапамог удасканаліць наш пераклад” – кажа, адна з арганізатараў перакладаў фільмаў, Анастасія Кухарэнка. Па яе словах, студэнты лінгвістычнага спрабуюць супрацоўнічаць з ТБМ, дзе ідзе працэс стварэння Рады перакладчыкаў фільмаў. Сёння ідзе праца над перакладам нямога кіно. Гэта фільмы пра Чапліна і ўжо перакладзена 10 штук. Зараз яны агучваюцца.

Усяго студэнтамі лінгвістычнага Былі перакладзены Форэст Гамп, Нябачны бок і фільмы пра Чапліна. Наступным фільмам, які будзе перакладзены стане французскі фільм “Ангел А”. Хочацца перакладаць такое кіно, якое не надакучыла. Арт-хаўс, гэта канешне добра, але нам хочацца перакладаць фільмы для масавага гледача” – засначае Анастасія Кухарэнка.

Калі вы валодаеце адной з замежных моў і жадаеце далучыцца да перакладчыкаў то званіце +375298425789 (Наста). Зрабі ўнёсак у развіццё беларускіх перакладаў замежных фільмаў!

Зміцер Суліменка

comments powered by HyperComments

Аўтар: Рэдактар

Каментары